विश्वव्यापी जलवायु परिवर्तन, बढ्दो सहरीकरण र ‘अल निनो’ प्रभावका कारण देशभर तापक्रम ह्वात्तै बढेको छ। झापाको प्रमुख व्यापारिक केन्द्र बिर्तामोडमा पनि केही दिनयता चलेको तातो हावा (लु) र चर्को घामले जनजीवन निकै कष्टकर बनाएको छ। अत्यधिक गर्मीकै कारण सर्वसाधारणहरू हिँड्दा-हिँड्दै बाटोमै बेहोस हुन थालेका छन्।
यसै क्रममा, आज बिर्तामोड नगरपालिका वडा नम्बर ५ स्थित कृषि थोक सडकखण्ड (वडा कार्यालयभन्दा केही पश्चिम) मा एक पैदलयात्री अचानक सडकमै बेहोस भएर ढलेका छन्। ‘हिट स्ट्रोक’को सिकार भई सडकमा बजारिएका ती व्यक्तिलाई देख्नेबित्तिकै स्थानीयबासीले तत्काल उद्धार गरेका थिए। उनलाई नजिकैको पसलमा सुरक्षित रूपमा राखी टाउकोमा चिसो पानी खन्याएर प्राथमिक उपचार गरिएपछि उनी होसमा आएका थिए।
वडाध्यक्षको विशेष अपिल
यस घटनालगत्तै बिर्तामोड नगरपालिका–५ का वडाध्यक्ष रोहित प्रसाईंले सम्पूर्ण नगरवासीलाई उच्च सतर्कता अपनाउन अनुरोध गर्नुभएको छ। उहाँले भन्नुभयो, “अहिले गर्मी अत्यधिक बढेकाले अति आवश्यक कामबाहेक दिउँसोको चर्को घाममा घरबाहिर ननिस्कन म सबैमा अनुरोध गर्दछु।”
साथै, वडाध्यक्ष प्रसाईंले गर्मीका कारण कोही व्यक्ति बाटोमा ढलेको वा स्वास्थ्यमा गम्भीर समस्या देखिएको खण्डमा मानवताको नाताले तत्काल उद्धार गरी नजिकैको आधारभूत स्वास्थ्य केन्द्र वा नगर अस्पताल पुर्याएर सहयोग गर्न सम्पूर्ण स्थानीय नागरिकहरूमा हार्दिक अपिल गर्नुभएको छ।
किन बढिरहेको छ यति धेरै गर्मी ?
वैज्ञानिक तथा मौसमविद्हरूका अनुसार तराईका क्षेत्रमा अनपेक्षित रूपमा गर्मी चुलिनुको मुख्य कारण निम्नलिखित छन्:
तीव्र रूपमा भइरहेको वनविनाश।
जताततै बन्दै गरेका कंक्रिटका संरचनाहरू जसले तापलाई सोसेर राख्छन्।
वायुमण्डलीय चापका कारण सिर्जना भएको ‘हिट डोम’ (Heat Dome) जस्तो डरलाग्दो स्थिति।
चिकित्सकका सुझाव: गर्मी (लु) बाट कसरी बच्ने ?
यस्तो विषम परिस्थितिमा सुरक्षित रहन चिकित्सकहरूले निम्न सावधानी अपनाउन सुझाव दिएका छन्:
प्रशस्त पानी पिउने: तिर्खा नलागे पनि समय-समयमा पानी, कागती पानी वा जीवनजल पिइरहने।
घामबाट बच्ने: दिउँसोको समयमा बाहिर ननिस्कने। निस्कनै परे छाता ओढ्ने, टोपी लगाउने वा सुतीको कपडाले टाउको र अनुहार राम्ररी छोप्ने।
हल्का कपडा लगाउने: सुतीका, हल्का र खुकुलो कपडाहरूको प्रयोग गर्ने।
तत्काल स्वास्थ्य संस्था जाने: रिङ्गटा लागेमा, अत्यधिक टाउको दुखेमा वा असहज महसुस भएमा तुरुन्तै नजिकैको स्वास्थ्य संस्थामा सम्पर्क गर्ने।
