अन्तर्राष्ट्रिय श्रमिक महिला दिवस प्रत्येक वर्ष मार्च ८ मा मनाइन्छ। यसको सुरुवात १९०८ मा न्यूयोर्कमा १५,००० महिलाहरूले कामका राम्रो सुविधा, छोटो कार्य समय, राम्रो तलब, र मतदान अधिकारका लागि प्रदर्शन गरेपछि भएको हो।१९१० मा जर्मन समाजवादी नेता क्लारा जेटकिन ले कोपेनहेगनमा आयोजित अन्तर्राष्ट्रिय समाजवादी महिला सम्मेलनमा “अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवस” मनाउने प्रस्ताव राखिन्। १९११ मा पहिलोपटक अष्ट्रिया, डेनमार्क, जर्मनी, र स्विजरल्याण्डमा यो दिवस मनाइयो। सोभियत संघले १९१७ मा आधिकारिक रूपमा यसलाई छुट्टीका रूपमा घोषणा गर्यो। अन्ततः, १९७५ मा संयुक्त राष्ट्रसंघले यस दिनलाई औपचारिक रूपमा मान्यता दियो।
क्लारा जेटकिन र अन्य महिलाहरूको योगदान:क्लारा जेटकिन (1857-1933): जर्मन समाजवादी नेतृ, महिला अधिकारवादी, र मजदुर आन्दोलनकी अगुवा। उनले महिलाको समान अधिकार र श्रम सुधारका लागि संघर्ष गरिन्।रोजा लक्जेमबर्ग (1871-1919): पोलिस-जर्मन क्रान्तिकारी, समाजवादी नेतृ, र श्रमिक आन्दोलनकी प्रवर्तक।अलेक्जान्द्रा कोल्लोन्ताई (1872-1952): रुसी क्रान्तिकारी नेतृ, जसले श्रमिक महिलाहरूका लागि कानुनी सुधार ल्याउन योगदान गरिन्।महिलाहरूको हक, समानता, र सशक्तीकरणका लागि यो दिवस मनाइन्छ। सबै श्रमिक महिलाहरूलाई सम्मान!नेपाली महिला आन्दोलनका प्रमुख नारा:”महिला शिक्षा, उज्यालो भविष्य!””समान ज्याला, समान अधिकार!””घर र बाहिर, महिला समान अवसर!””बलात्कार र हिंसा अन्त्य गरौं, महिला सम्मान स्थापित गरौं!””महिला बिना लोकतन्त्र अपूर्ण छ!”योगमाया न्यौपाने (१८६०–१९४१) नेपालकी एक क्रान्तिकारी सामाजिक सुधारक, कवयित्री, र महिला अधिकारवादी थिइन्।
उनी विशेष गरी समाजमा व्याप्त छुवाछूत, जातीय भेदभाव, महिलामाथि हुने अन्याय, तथा धार्मिक पाखण्डविरुद्ध आवाज उठाउने साहसी महिला थिइन्।योगमायाको संघर्ष र योगदान१. सामाजिक सुधार आन्दोलन:उनले राणा शासनकालमा महिलाहरूको शिक्षा, समानता, र धार्मिक स्वतन्त्रताका लागि आन्दोलन चलाइन्।योगमायाले हिन्दू धर्मको नाममा भइरहेका पाखण्ड, विशेष गरी ब्राह्मणवादी शोषणको विरोध गरिन्।२. निर्वाणको आन्दोलन (जल समाधि)तत्कालीन शासकहरूले उनको विचार दबाउन खोजेपछि, उनले आफ्ना ६७ जना अनुयायीहरूसँग सप्तकोशी नदीमा जल समाधि लिएर विरोध प्रदर्शन गरिन्।यो घटना नेपाली इतिहासकै पहिलो संगठित नारी विद्रोह मानिन्छ।योगमायाका नारा र विचार:”सत्य बोल, अन्याय सहनु हुँदैन!’नारी शिक्षाले समाज उन्नति गर्छ!’जातीय विभेद अन्त्य गर, मानवताका पक्षमा उभिन सिक!”उनको बलिदानले नेपाली समाजलाई नारी समानता र सामाजिक न्यायका लागि प्रेरित गरेको छ। उनको योगदानलाई नेपाली महिला आन्दोलन र मानवअधिकार संघर्षको एक महत्त्वपूर्ण अध्यायका रूपमा स्मरण गरिन्छ।”योगमाया, नेपाली महिला मुक्ति आन्दोलन का सम्पूर्ण महान नेतृहरुको बलिदानलाई सम्झिँदै, सबै श्रमिक महिलाहरूलाई सम्मान र शुभकामना!”
