.कुनै समय कसैले न्यायाधीशलाई ‘श्रीमन्’ भनेर सम्बोधन गर्दा विश्वदीप बेस्रालाई अचम्म लाग्थ्यो। समाजको सबैभन्दा पछाडि पारिएको बस्तीबाट आएका एक ठिटाका लागि त्यो शब्द कुनै अर्को संसारको जस्तै सुनिन्थ्यो। तर समय बदलियो— दृढ संकल्प, अथक मिहिनेत र अदम्य धैर्यको जगमा आज उनै विश्वदीप स्वयं ‘श्रीमन्’ बनेर इजलासमा न्यायको कलम चलाउने ऐतिहासिक पदमा पुगेका छन्।
नेपालको इतिहासमै पहिलो पटक सन्थाल (सतार) समुदायबाट जिल्ला न्यायाधीश बन्न सफल विश्वदीप बेस्राको यो यात्रा केवल एक व्यक्तिको सफलता मात्र होइन; सीमान्तकृत समुदायको आत्मसम्मान र सम्भावनाको नयाँ विन्दु हो।
माटो, परिवार र बाल्यकालको जग
२०४१ साल फागुन २७ गते झापाको साविक टाघनडुब्बा गाविस–६ (हाल झापा गाउँपालिका–४) को सामान्य सन्थाल परिवारमा विश्वदीपको जन्म भएको थियो।
पिता: सुन्दर बेस्रा (पेशाले शिक्षक)
माता: नाचन बेस्रा
बुबा शिक्षक भएकाले घरमा आर्थिक समृद्धि नभए पनि ज्ञान र अक्षरप्रतिको सम्मान गहिरो थियो। बाल्यकालमै शिक्षक बन्ने सपना पालेका विश्वदीपले स्थानीय जगदम्बा प्राथमिक विद्यालयबाट कखरा सिके र गाउँकै डिल्लीराज माध्यमिक विद्यालयबाट २०५६ सालमा प्रथम श्रेणीमा एसएलसी उत्तीर्ण गरे।
अभावको पर्खाल र काठमाडौंको कठोर संघर्ष
एसएलसीपछि उनलाई भारतको प्रतिष्ठित कलेजमा पढाउने परिवारको ठूलो चाहना थियो। तर, गरिबीको कठोर यथार्थले त्यो सपनामा तगारो हालिदियो र उनको पढाइ पूरै दुई वर्ष रोकियो।
पढाइ रोकिँदा पनि उनको मनोबल रोकिएन। दुई वर्षको अन्तरालपछि उनले मेची बहुमुखी क्याम्पसमा विज्ञान विषयमा भर्ना लिए। त्यसको १० महिनामै सपनाको खोजीमा काठमाडौं हान्निएका विश्वदीपले त्रि-चन्द्र कलेजबाट आईएससी अध्ययन अघि बढाए।
काठमाडौंमा टिकिरहन सजिलो थिएन। आफ्नो पढाइ खर्च जुटाउन उनले हेरिटेज एकेडेमीमा पढाउने काम गरे। दिनभर पढाउने र रातभर पढ्ने संघर्षका बीच २०६५ सालमा उनले काठमाडौं स्कुल अफ ल (KSL) मा छात्रवृत्ति पाएर बीएएलएलबी अध्ययन सुरु गरे। कानुनको गहिराइ बुझ्दै गएपछि उनले नेपाल ल क्याम्पसबाट एलएलएम (LLM) सम्मको यात्रा पूरा गरे।
पहिलो प्रयासमै अधिकृतदेखि ऐतिहासिक न्यायाधीशसम्म
अध्ययन पूरा भएपछि उनले लोक सेवाको तयारी थाले। प्रतिभा र लगनशीलताको परिणाम, २०७२ सालमा पहिलो प्रयासमै उनले न्याय सेवातर्फ शाखा अधिकृतमा नाम निकाले।
निजामती अनुभव: सुरुमा प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयमा रहेर काम गरे।
उपसचिवमा पदोन्नति: २०७७ सालमा न्यायिक सेवातर्फ उपसचिवमा बढुवा भई सुदूरपश्चिम र कोशी प्रदेशका मुख्यमन्त्री कार्यालय तथा आन्तरिक मामिला तथा कानुन मन्त्रालयमा महत्त्वपूर्ण जिम्मेवारी सम्हाले।
ऐतिहासिक नियुक्ति: न्याय परिषद्को सिफारिससँगै उनी रौतहट जिल्ला अदालतको न्यायाधीश पदमा नियुक्त भए।
‘न्यायको ढोका गरिब र सर्वसाधारणका लागि खुल्नेछ’
सन्थाल समुदायका अधिकांश नागरिक अझै पनि भूमिहीन छन् र मजदुरी गरेर गुजारा चलाउन बाध्य छन्। राज्यको निर्णायक तहमा प्रतिनिधित्व शून्यप्रायः रहेको अवस्थामा विश्वदीपको यो फड्कोले पुरै समुदायको शिर उँचो बनाएको छ।
न्यायाधीशको कुर्चीमा बस्दै गर्दा विश्वदीपले आफ्नो मूल धरातल बिर्सेका छैनन्। उनले दृढ संकल्प व्यक्त गर्दै भनेका छन्:
.अदालतसम्म पहुँच नभएका सर्वसाधारणलाई सहज ढंगले न्याय दिलाउनु मेरो मुख्य संकल्प हो। म पूर्ण निष्पक्षता र इमानदारीका साथ न्याय सम्पादनमा समर्पित रहनेछु।“
.दुई वर्ष पढाइ रोकिँदा पनि हार नमानेका विश्वदीपको यो जीवनगाथाले प्रमाणित गरिदिएको छ— परिस्थिति जतिसुकै प्रतिकूल भए पनि अठोट बलियो छ भने अभावको जंघार तरेर इतिहास रच्न सकिन्छ।
