नेपालका विभिन्न पन्छी फार्महरूमा हरेक वर्षजस्तै यस वर्ष पनि बर्ड फ्लूको संक्रमण देखिएको छ। संक्रमण पुष्टि भएका फार्महरूमा पन्छीहरू नष्ट गरिएसँगै आम उपभोक्ता र व्यवसायीहरूमा चासो र केही हदसम्म त्रास बढेको छ। तर, संक्रामक रोग विशेषज्ञहरूले भने सर्वसाधारणलाई नआत्तिन र पन्छीको प्रत्यक्ष सम्पर्कमा रहनेहरूलाई उच्च सतर्कता अपनाउन सुझाव दिएका छन्।
शुक्रराज ट्रपिकल तथा सरुवा रोग अस्पतालका क्लिनिकल रिसर्च युनिटका संयोजक डा. शेरबहादुर पुनका अनुसार, बर्ड फ्लू मानिसबाट मानिसमा व्यापक रूपमा सर्दैन। यद्यपि, पन्छीको प्रत्यक्ष सम्पर्कमा रहनेहरूमा भने यसको जोखिम हुन्छ। सन् २०१९ मा बर्ड फ्लूका कारण नेपालमा पन्छी व्यवसायसँग सम्बन्धित एक युवाको मृत्यु भएको घटनालाई स्मरण गर्दै डा. पुनले विशेषगरी पन्छीपालक किसान, ढुवानीकर्ता र मासु पसलमा काम गर्नेहरूले उच्च सावधानी अपनाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।
व्यवसायी र कामदारले ध्यान दिनुपर्ने मुख्य कुराहरू:
फार्ममा जाँदा अनिवार्य रूपमा सुरक्षित कपडा (PPE) लगाउने र काम सकिएपछि साबुनपानीले राम्ररी सरसफाइ गर्ने।
पन्छीहरू अस्वाभाविक रूपमा बिरामी पर्न वा मर्न थालेमा तुरुन्तै नजिकको पशुपन्छी विज्ञ वा सम्बन्धित निकायलाई खबर गर्ने।
किसानहरूलाई मात्र नभई पन्छी ढुवानी गर्ने चालक तथा सहचालक र मासु पसलमा काम गर्ने कामदारहरूलाई पनि सुरक्षा मापदण्डबारे तालिम र जानकारी दिने।
विभिन्न अनुसन्धानहरूले पन्छीबाट मानिसमा बर्ड फ्लू सर्ने सम्भावना निकै कम रहेको देखाएका छन्। तर, भाइरसले आफ्नो स्वरूप परिवर्तन गर्न सक्ने र मानिसमा संक्रमण भइहालेमा मृत्युदर करिब ५० प्रतिशतसम्म हुने भएकाले यसलाई हल्का रूपमा लिन नहुने विज्ञहरूको भनाइ छ।
मासु र अण्डा कति सुरक्षित?
बर्ड फ्लूको खबर फैलिसकेपछि धेरै उपभोक्ताले कुखुरा तथा हाँसको मासु र अण्डा खानै छोड्ने गरेका छन्। यस सन्दर्भमा डा. पुनले राम्ररी पकाएर खाँदा कुनै जोखिम नहुने स्पष्ट पारेका छन्।
“बर्ड फ्लूको भाइरस ७० डिग्री सेल्सियसभन्दा माथिको तापक्रममा बाँच्न सक्दैन। हामी नेपालीहरूको भान्सामा मासु वा अण्डा पकाउँदा सामान्यतया १०० डिग्री सेल्सियसभन्दा बढी तापक्रम प्रयोग हुने भएकाले भाइरस पूर्ण रूपमा नष्ट हुन्छ,” डा. पुनले भने। उनले कथमकदाचित संक्रमित पन्छीको मासु बजारमा आइपुगेको अवस्थामा पनि त्यसलाई राम्ररी पकाएर वा उसिनेर खाँदा स्वास्थ्यमा कुनै असर नपर्ने भन्दै उपभोक्तालाई ढुक्क हुन आग्रह गरेका छन्।
समग्रमा, बर्ड फ्लूबाट डराएर मासु वा अण्डा खानै छोड्नुपर्ने अवस्था छैन, तर पन्छी व्यवसायको चेनमा काम गर्ने सबैले सुरक्षाका आधारभूत नियमहरू भने कडाइका साथ पालना गर्नुपर्ने देखिन्छ।
