सडकमा गुड्ने सवारी साधनका सिसामा जथाभाबी कालो फिल्म (कालो सिसा) राख्ने वा स्वरूप परिवर्तन गर्ने प्रवृत्ति बढेपछि ट्राफिक प्रहरीले यस विरुद्धको कारबाहीलाई तीव्र पारेको छ। सम्बन्धित अधिकारीको स्वीकृति विना सवारी साधनको मौलिक स्वरूप परिवर्तन गर्नु गैरकानुनी भएकाले प्रहरीले आइतबारदेखि नै सडकमा विशेष निगरानी बढाएर त्यस्ता सिसा हटाउन थालेको हो।
कानुन ले के भन्छ?
सवारी साधनको स्वरूप परिवर्तन गर्ने कार्य नेपालको कानुन विपरित मानिन्छ। प्रहरी उपरीक्षक सुवेदीका अनुसार, सवारी तथा यातायात व्यवस्था ऐन २०४९ को दफा ३९ र त्यससँग जोडिएका अन्य नियमहरूले यसलाई स्पष्ट रूपमा निषेध गरेका छन्।
ऐनको व्यवस्था अनुसार सवारीधनीले अधिकार प्राप्त अधिकारीको पूर्वस्वीकृती नलिई तलका कुराहरू परिवर्तन गर्न पाउँदैनन्:
सवारी साधनको रङ
सिट संख्या
सवारीको स्वरूप (डिजाइन/मोडेल)
इन्जिन वा चेसिस
स्वीकृति नलिई गाडीमा थपघट वा ‘मोडिफाई’ गर्नु गैरकानुनी ठहरिने भएकाले ट्राफिक प्रहरीले सबै किसिमका सवारी साधनबाट पछि थपिएका यस्ता काला सिसा/फिल्महरू हटाउने अभियान सुरु गरेको हो।
कालो सिसा हटाउनु पर्ने मुख्य कारणहरू: सुरक्षा चुनौती
सवारी साधनका सिसा अपारदर्शी वा कालो बनाउँदा सडक सुरक्षा र शान्ति सुरक्षामा गम्भीर असर पर्ने ट्राफिक प्रहरीको निष्कर्ष छ। प्रहरी उपरीक्षक सुवेदीले यसका मुख्य कारणहरू यसरी प्रष्ट्याउनुभएको छ:
अपराधजन्य गतिविधिमा नियन्त्रण: गाडीका सिसा बाहिरबाट नदेखिने (अपारदर्शी) हुँदा भित्र के भइरहेको छ भन्ने कुरा सुरक्षाकर्मी वा सर्वसाधारणले थाहा पाउन सक्दैनन्। यसले गर्दा सवारी भित्रै विभिन्न किसिमका हिंसात्मक गतिविधिहरू हुन सक्ने जोखिम रहन्छ।
गैरकानुनी आर्थिक कारोबार: कालो सिसा भएका गाडीहरू अवैध हुण्डी कारोबार वा अन्य आर्थिक अपराधका लागि सुरक्षित माध्यम बन्न सक्ने खतरा रहन्छ।
फरार अपराधीको आउजाउ: कानुनको नजरबाट भागिरहेका वा फरार सूचीमा रहेका व्यक्तिहरूले सजिलै पहिचान लुकाएर यस्ता गाडीहरूमा यात्रा गर्ने सम्भावना उच्च हुन्छ।
”बाहिरबाट नदेखिने भयो भने त भित्र हिंसा गरिरहेको हुनसक्छ, हुण्डीको कारोबार गरेको हुनसक्छ, फरार व्यक्ति हुन सक्छ वा त्यस्तै अन्य अपराधजन्य काम गर्न सक्छ।”
— प्रहरी उपरीक्षक सुवेदी
प्रहरीको अपिल
सुरक्षित र पारदर्शी सडक प्रणाली निर्माणका लागि ट्राफिक प्रहरीले सम्पूर्ण सवारीधनीहरूलाई कानुनको पालना गर्न र गाडीको मौलिक स्वरूपमा फेरबदल नगर्न आग्रह गरेको छ। स्वीकृति विना गाडी मोडिफाई गर्ने वा कालो फिल्म राख्ने सवारी साधनहरूलाई आगामी दिनमा पनि कडा कारबाही र जरिवाना गरिने ट्राफिक प्रहरीले जनाएको छ।
